Türk Dünyasının Müzik Mirası Yeni Bir Sese Kavuştu: Bakü’de Düzenlenen Tarihi Kurultayın Sonuçları

18–20 Eylül 2026 tarihleri arasında Bakü, I. Türk Dünyası Besteciler Kurultayı’na ev sahipliği yaptı. Kurultay, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Türkiye, Özbekistan, Türkmenistan ve Macaristan’ın önde gelen bestecilerini, müzikologlarını, icracılarını ve müzik kuruluşlarının yöneticilerini bir araya getiren bu ölçekteki ilk uluslararası etkinlik oldu.

​

Kurultayın en önemli tarihi sonucu, Turkic Union of Composers’ın (TUC) – Türk Dünyası Besteciler Birliğinin kurulması oldu. Yeni uluslararası mesleki platformun oluşturulması, Bakü Deklarasyonu’nun imzalanmasıyla resmiyet kazandı.

​

TUC, Türk dünyası ülkelerinin ulusal bestecilik ekolleri, konservatuvarları, müzik akademileri, sanat birlikleri ve icra toplulukları arasında sürekli iş birliğini sağlamayı amaçlamaktadır.

​

Kurultayın sonuçları doğrultusunda kabul edilen Bakü Deklarasyonu, gelecekte yürütülecek ortak çalışmaların temel yönlerini belirledi. Bunlar arasında uluslararası müzik projelerinin hayata geçirilmesi, yeni eserlerin bestelenmesi, festivallerin, yarışmaların ve besteci rezidans programlarının düzenlenmesi, Türk Dünyası Çağdaş Müzik Antolojisi’nin yayımlanması ve dijital bir nota arşivinin oluşturulması yer almaktadır.

​

Uzun vadeli başlıca girişimlerden biri, yetenekli genç icracıları bir araya getirecek ve çağdaş Türk dünyası müziğini uluslararası konser sahnelerinde tanıtacak Türk Dünyası Gençlik Senfoni Orkestrası’nın kurulması olacaktır.

​

Kurultayın rotasyon usulüyle düzenli olarak gerçekleştirilmesi planlanmaktadır. Bakü’nün ardından müzik bayrağını Almatı, Bişkek, İstanbul, Taşkent, Aşkabat ve Budapeşte devralacaktır. Böylece Bakü’de oluşturulan platform, sürdürülebilir bir uluslararası gelişim gösterecektir.

​

Kurultay kapsamında kuruluş ve genel oturumlar, uluslararası mesleki müzakereler, tematik sergiler ile senfonik, oda ve geleneksel müzik konserleri düzenlendi. Önde gelen topluluklar ve solistler tarafından Türk dünyasının seçkin ve çağdaş bestecilerinin eserleri seslendirildi.

I. Kurultay, XVIII. Üzeyir Hacıbeyli Uluslararası Müzik Festivali kapsamında gerçekleştirildi ve Birinci Bakü Türkoloji Kurultayı’nın 100. yıl dönümüne, Nizami Gencevi’nin 885. ve Ali Şir Nevai’nin 585. doğum yıl dönümlerine ithaf edildi.

​

“İlk Kurultayın düzenlenmesi ve Turkic Union of Composers’ın (TUC) tam da Bakü’de kurulması derin bir sembolik anlam taşımaktadır. Seçkin bir bestecilik ekolüne ve zengin müzik geleneklerine sahip olan Azerbaycan, Türk dünyasının yaratıcı potansiyelini bir araya getirmeyi ve bunu dünya kamuoyuna tanıtmayı amaçlayan yeni bir uluslararası platformun öncüsü olmaktadır”, ifadelerini kullanan Türk Kültür ve Miras Vakfı Başkanı Prof. Dr. Aktotı Raimkulova, girişimin önemine dikkat çekti.

​

Proje, Azerbaycan Cumhuriyeti Kültür Bakanlığı ve Türk Kültür ve Miras Vakfı tarafından; ICESCO Bakü Bölge Ofisi, Azerbaycan Besteciler Birliği ve Azerbaycan Milli Konservatuvarı iş birliğiyle hayata geçirildi.

​

İlk Kurultay sona ermiş olsa da en önemli mirası henüz yolculuğuna başlamaktadır: Bakü’de oluşturulan uluslararası TUC platformu, Türk halklarının ortak müzik mirasını yeni eserlerin, mesleki iş birliğinin ve dünya ile kültürel diyaloğun kaynağına dönüştürmeyi amaçlamaktadır.