Taşkent’te Özbekistan ve Kazakistan Yazarlarının Uluslararası Forumu düzenlendi ve Taşkent Deklarasyonu kabul edildi

2–3 Eylül 2026 tarihlerinde Taşkent şehri ve Taşkent Vilayeti’nde, Özbekistan Cumhuriyeti’nin Bağımsızlığının 35. yıl dönümü, Birinci Bakü Türkoloji Kurultayı’nın 100. yıl dönümü, büyük Özbek şair ve düşünür Ali Şir Nevai’nin doğumunun 585. yıl dönümü ile büyük şair ve düşünür Nizami Gencevi’nin doğumunun 885. yıl dönümü dolayısıyla bir dizi edebî ve kültürel etkinlik gerçekleştirildi.

​

Etkinlikler, Türk Kültür ve Miras Vakfı, Özbekistan Cumhuriyeti Okul Öncesi ve Okul Eğitimi Bakanlığı, Özbekistan Cumhuriyeti Kültür Bakanlığı, Taşkent Vilayeti Valiliği ile Özbekistan ve Kazakistan Yazarlar Birlikleri tarafından düzenlendi.

​

3 Eylül tarihinde, Özbekistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın Şevket Mirziyoyev’in öncülüğünde yürütülen, Ali Şir Nevai ve Nizami Gencevi’nin yıl dönümleri dolayısıyla uluslararası etkinliklerin düzenlenmesine yönelik faaliyetler kapsamında, “Türk Dünyasının Manevi Mirası: Edebiyat – Çağların ve Nesillerin Diyaloğu” başlıklı Özbekistan ve Kazakistan Yazarlar Forumu gerçekleştirildi.

​

Ortak edebî ve kültürel mirasın tanıtılması, Türk ülkeleri arasındaki bağların güçlendirilmesi ve edebî iş birliğinin geliştirilmesini amaçlayan Foruma, Özbekistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Danışmanı Hayriddin Sultanov, Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Danışmanı Malik Otarbayev, Özbekistan Cumhuriyeti Okul Öncesi ve Okul Eğitimi Bakanı Ezozhan Karimova, Özbekistan Cumhuriyeti Kültür Bakanı Ozodbek Nazarbekov, Özbekistan Yazarlar Birliği Başkanı Siraceddin Seyyid, Kazakistan Yazarlar Birliği Başkanı Mereke Külkenov, Kazakistan Cumhuriyeti’nin Özbekistan Cumhuriyeti nezdindeki Olağanüstü ve Tam Yetkili Büyükelçisi Yerali Tuğjanov, Özbekistan Ulusal Haber Ajansı (UzA) Genel Müdürü Abdusaid Kuçimov, Türk Kültür ve Miras Vakfı Başkanı Prof. Dr. Aktoty Raimkulova’nın yanı sıra iki ülkenin devlet ve kamu temsilcileri ile kültür ve sanat camiasından önde gelen isimler katıldı.

​

Forum programı, Taşkent’te bulunan büyük şair Ali Şir Nevai’nin anıtına çiçek bırakılmasıyla başladı. Ardından Özbekistan Yazarlar Birliği Binasında, Birinci Bakü Türkoloji Kurultayı’nın 100. yıl dönümüne ithaf edilen arşiv belgelerinden oluşan fotoğraf sergisi ziyaret edildi. Etkinlik kapsamında ayrıca Özbekistan ve Kazakistan’ın yayın projeleri ile Türk Kültür ve Miras Vakfı tarafından basılan kitaplar tanıtıldı.

Özbekistan Yazarlar Birliği Başkan Yardımcısı Minhociddin Hocimatov’un moderatörlüğünde gerçekleştirilen genel oturumda, Özbekistan Cumhuriyeti ve Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlarının tebrik mesajları katılımcılara iletildi. İki ülkenin devlet kurumları ve edebiyat çevrelerinin temsilcileri, Forumun ve Taşkent Deklarasyonu’nun Türk dünyasındaki edebî ve kültürel ilişkilerin daha da geliştirilmesi açısından taşıdığı özel öneme dikkat çekti.

​

Türk Kültür ve Miras Vakfı Başkanı Prof. Dr. Aktoty Raimkulova, kardeş Özbekistan halkını Bağımsızlığının 35. yıl dönümü dolayısıyla tebrik ederek, Forumun Türk halklarının manevi mirasının korunması ve gelecek nesillere aktarılmasındaki özel rolünü vurguladı.

​

“Bir milletin müreffeh geleceği; dilinin, kültürünün, tarihinin ve geleneklerinin korunmasına, aynı zamanda manevi değerlerin nesilden nesile aktarılmasına bağlıdır.”ifadelerini kullanan Prof. Dr. Aktoty Raimkulova, son iki yıl içerisinde Vakıf tarafından Türk halklarının zengin kültürel mirasının korunması, araştırılması ve tanıtılmasına yönelik yaklaşık 200 proje ve faaliyetin hayata geçirildiğini belirtti.

​

Forum kapsamında “Özbekistan ve Kazakistan Arasında Edebî Diyalog: Ortak Miras, Günümüz ve İş Birliğinde Yeni Ufuklar” başlıklı tematik oturum gerçekleştirildi. Oturumda Ali Şir Nevai ve Nizami Gencevi’nin zengin mirası, kardeş halklar arasındaki asırlara dayanan edebî ilişkiler, ortak tarihî ve kültürel hafızanın korunması ve edebiyatın Türk dünyası halklarının manevi yakınlaşmasındaki rolü ele alındı.

​

Program, “Türk Dünyasında Edebî İş Birliğinin Yeni Ufukları” başlıklı yuvarlak masa toplantısıyla devam etti. Toplantıda ortak edebî mirasın korunması ve uluslararası alanda tanıtılması, çeviri faaliyetlerinin geliştirilmesi, genç yazarların desteklenmesi, ortak yayın projelerinin hayata geçirilmesi ve edebî mirasın dijitalleştirilmesi konuları ele alındı.

​

Forumun önemli sonuçlarından biri Taşkent Deklarasyonu’nun kabul edilmesi oldu. Belge, Özbekistan ve Kazakistan Yazarlar Birliklerinin başkanları ile Türk Kültür ve Miras Vakfı Başkanı tarafından imzalandı.

​

Taşkent Deklarasyonu, Türk dünyasında uzun vadeli edebî ve kültürel iş birliğinin somut alanlarını ortaya koymaktadır. Belge; yazarlar arasındaki ilişkilerin daha da geliştirilmesi, ortak edebî mirasın araştırılması, çevrilmesi ve tanıtılmasına yönelik çalışmaların yoğunlaştırılması, ortak yayın ve araştırma faaliyetlerinin hayata geçirilmesi, genç yazarların desteklenmesi ve Türk ülkelerinin edebiyat ve kültür kurumları arasındaki mesleki iş birliğinin güçlendirilmesini öngörmektedir.

​

Deklarasyonun kabulü, sürdürülebilir bir edebî iş birliği platformunun oluşturulması ve Türk dünyasının ortak kültürel alanının daha da güçlendirilmesi yönünde önemli bir adım oldu.

​

Forumdan bir gün önce, 2 Eylül 2026 tarihinde, Taşkent Vilayeti’nin Bostanlık ilçesine bağlı Karamanas köyünde bulunan 34 No.lu Ortaokulda 2026–2027 eğitim-öğretim yılının başlaması dolayısıyla tören düzenlendi. Özbekistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın Şevket Mirziyoyev’in kararıyla okula, seçkin Kazak yazar Rahmetulla Rayımkulov’un adı verildi.

​

Yazar, oyun yazarı, çevirmen ve İkinci Dünya Savaşı gazisi Rahmetulla Rayımkulov, Kazakistan’ın edebiyat ve kültür hayatında önemli bir yere sahip olmuş; eserleriyle Kazak ve Özbek halkları arasındaki köklü edebî ve manevi bağların güçlenmesine katkıda bulunmuştur.

Törene devlet kurumlarının yöneticileri ve temsilcileri, kamuoyunun önde gelen isimleri, Kazakistan ve Özbekistan’dan tanınmış yazarlar, kültür ve sanat camiasından isimler, öğretmenler, öğrenciler ve bölge sakinleri katıldı.

​

Etkinlik kapsamında İlk Zil Töreni gerçekleştirildi ve “Rahmetulla Rayımkulov: Nesilleri Buluşturan Miras”başlıklı açık ders düzenlendi. Katılımcılara ayrıca yenilenen okul kütüphanesi ile yazarın hayatı ve eserlerine ayrılan anı köşesi tanıtıldı. Okul kütüphanesi, Kazak ve Özbek edebiyatından yeni yayınlarla zenginleştirildi.

​

2–3 Eylül tarihlerinde gerçekleştirilen etkinlikler, Türk ülkeleri arasındaki kültürel ilişkilerin güçlendirilmesine önemli katkı sağlarken, tarihî hafızanın korunması, edebî diyaloğun geliştirilmesi ve Türk dünyasının zengin manevi mirasının tanıtılmasına yönelik ortak iradeyi de ortaya koydu.